Lotnictwo

Przemysł lotniczy to z całą pewnością jedna z najbardziej innowacyjnych i najdynamiczniej rozwijających się gałęzi globalnej gospodarki. W Polsce Wschodniej ma on ponad stuletnią tradycję i obecnie skupia blisko 90% produkcji dla całego sektora. Dzięki pasji, konsekwencji oraz wizjonerstwu lokalnych przedsiębiorców zaangażowanych w rozwój branży lotniczej, jak również otwartości lokalnych uczelni i samorządu na potrzeby sektora aerospace, Rzeszów wraz z województwem podkarpackim to dzisiaj wiodące ośrodki zaawansowanego technologicznie sektora lotniczego w Europie Środkowej. O szczególnie ważnej roli miasta i regionu dla przedmiotowego sektora świadczy duża liczba globalnych przedsiębiorstw i rodzimych firm, które poza specjalistyczną działalnością produkcyjną, serwisową czy projektową, uruchamiają też nowatorskie centra badawczo-rozwojowe.

Początki przemysłu lotniczego w Rzeszowie datuje się na połowę lat 30-tych XX wieku – okres wdrażania w życie koncepcji Centralnego Okręgu Przemysłowego i industrializacji Polski Centralnej oraz Południowej. W kwietniu 1937 r. powołano do życia przedsiębiorstwo Państwowe Zakłady Lotnicze Wytwórnia Silników nr 2, które z czasem przemianowano na Wytwórnię Sprzętu Komunikacyjnego „PZL Rzeszów”, aby w lipcu 2015 r. uzyskać nazwę Pratt&Whitney Rzeszów S.A.

Na dzień dzisiejszy w Rzeszowie oraz w najbliższym sąsiedztwie miasta działa kilkadziesiąt firm reprezentujących branżę lotniczą. Ponadto w Rzeszowie oraz na terenie zlokalizowanego w podrzeszowskiej Jasionce Centrum Wystawienniczego-Kongresowego G2A Arena regularnie odbywają się ważne eventy lotnicze o międzynarodowym zasięgu (m.in. Aviation Valley Expo Day, Aerospace and Defence Meetings Central Europe).

Do najbardziej znanych i rozpoznawalnych marek należą: Pratt&Whitney Rzeszów, MTU Aero Engines, Pratt&Whitney AeroPower Rzeszów, Collins Aerospace, MB Aerospace, McBraida, Heli-One, Linetech, Lisi Aerospace Creuzet Polska, BodyCote oraz TW Metals.

Dolina Lotnicza

Kluczowe znaczenie dla rozwoju przemysłu lotniczego w Polsce odgrywa powołane do życia w Rzeszowie w roku 2003 Stowarzyszenie Grupy Przedsiębiorców Przemysłu Lotniczego „Dolina Lotnicza”. Celem statutowym Stowarzyszenia jest umacnianie roli południowo-wschodniej Polski jako jednego z wiodących w Europie regionów zaawansowanego technologicznie przemysłu lotniczego. We wrześniu 2015 r. Dolina Lotnicza uzyskała prestiżowy tytuł Krajowego Klastra Kluczowego Ministerstwa Gospodarki i Polskiej Agencji Rozwoju Przemysłu. Obecnie w skład Stowarzyszenia wchodzi ponad 160 podmiotów z regionu powiązanych z sektorem lotniczym, a kolejne przechodzą proces aplikacyjny.

Obecnie Dolina Lotnicza to najprędzej rozwijający się klaster lotniczy w Europie Środkowo-Wschodniej. W firmach zrzeszonych w klastrze zatrudnienie znajduje ponad 30 tysięcy wyspecjalizowanych pracowników: operatorów CNC, inżynierów procesowych, spawaczy, kontrolerów jakości, programistów CMM, marketingowców, jak również finansistów, planistów czy logistyków.

Począwszy od roku 2009, firmy członkowskie Doliny Lotniczej wspólnie z przedstawicielami Miasta Rzeszowa uczestniczą w najważniejszych europejskich targach i eventach lotniczych (m.in. Paris Air Show Le Bourget czy ILA Berlin Air Show).

Marek Darecki, Prezes Stowarzyszenia Dolina Lotnicza, Prezes Pratt&Whitney Rzeszów S.A.

„Klaster Dolina Lotnicza od 17 już lat integruje środowisko lotnicze w Polsce południowo-wschodniej. Ponad 100 firm przemysłu lotniczego, ponad 30 000 pracowników o najwyższych kwalifikacjach, ponad 3 miliardy dolarów rocznych przychodów. Fabryki Doliny Lotniczej dysponują najnowocześniejszymi technologiami i produkują oraz remontują samoloty, śmigłowce, silniki lotnicze i tysiące komponentów i modułów dla klientów, takich jak Boeing, Airbus, Lockheed, Leonardo czy też światowych linii lotniczych. Siłą naszego klastra są utalentowani, pracowici pracownicy o niezwykłej etyce pracy. System lokalnej edukacji, wspierany przez Fundację Edukacji Doliny Lotniczej, przygotowuje dobrze i wydajnie nowych pracowników. Miasto Rzeszów, świetnie zarządzane, czyste i bezpieczne, stanowi doskonałe wsparcie Doliny Lotniczej, a region Podkarpacia ze swą czystą i piękną przyrodą zapewnia doskonałe środowisko do wypoczynku.” 

 

www.dolinalotnicza.pl

Kształcenie

Politechnika Rzeszowska to jedna z nielicznych uczelni w Polsce, która w swojej ofercie dydaktycznej posiada innowacyjny kierunek studiów pn. Lotnictwo i Kosmonautyka. Zakres programu kształcenia jest zgodny z najwyższymi wymaganiami międzynarodowych organizacji lotnictwa cywilnego i spełnia kryteria standardów kształcenia. Studenci maja do wyboru 4 specjalności w ramach kierunku: płatowce, siniki lotnicze, awionika oraz pilotaż. Co istotne, kierunek Lotnictwo i Kosmonautyka jest realizowany we współpracy z najistotniejszymi instytucjami i firmami sektora lotniczego w kraju i regionie. Absolwenci tego prestiżowego kierunku legitymują się gruntowną wiedzą z zakresu analizy, projektowania oraz konstrukcji samolotów i silników lotniczych, jak również w przypadku specjalności pilotaż – wiedzą teoretyczną oraz praktycznymi umiejętnościami pilotażu cywilnych statków powietrznych.

Rzeszowska Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania to jedyna uczelnia w Polsce i jedna z nielicznych w Europie, która kształci studentów na kierunkach Aviation Management oraz General Aviation, prowadzonych w całości w języku angielskim (dodaj link do odpowiedniej strony informacyjnej na stronie uczelni). Te innowacyjne kierunki realizowane są we współpracy z jednym z największych globalnych przewoźników lotniczych, jakim niewątpliwie jest Lufthansa oraz z Polskimi Liniami Lotniczymi LOT. W toku studiów, studenci mają możliwość zdobycia wszechstronnej wiedzy z zakresu prawa lotniczego, zasad funkcjonowania międzynarodowych organizacji lotniczych, zasad funkcjonowania lotnisk oraz zarządzania pracownikami ich poszczególnych komórek, obsługi naziemnej lotnisk, nawigacji i eksploatacji statków powietrznych, transportu towarów drogą lotniczą, czy choćby zarządzania siecią lotniczą. Studia na kierunkach Aviation Management i General Aviation kompleksowo przygotowują przyszłych absolwentów do pracy na krajowym i zagranicznym rynku przewozów lotniczych, w przedsiębiorstwach świadczących usługi zarządzania portami lotniczymi, w przedstawicielstwach linii lotniczych, jak również firmach odpowiedzialnych za logistykę usług lotniczych. Studenci kształcący się na wspomnianych kierunkach mają możliwość zdobycia w toku studiów wielu prestiżowych certyfikatów zawodowych (m.in. ARCPort).

Wiodące firmy lotnicze

Wiodące firmy sektora lotniczego obecne w Rzeszowie i podrzeszowskich strefach aktywności gospodarczej

Pratt&Whitney Rzeszów S.A. to światowej klasy przedsiębiorstwo, koncentrujące swą działalność na produkcji komponentów lotniczych i kompletnych jednostek napędowych oraz pracach konstrukcyjnych nad silnikami lotniczymi. Pratt&Whitney Rzeszów S.A. jest członkiem korporacji UTC, dostarcza swoje produkty największym globalnym firmom lotniczym. W Rzeszowie powstają kompletne silniki do samolotów myśliwskich F-16. W marcu 2016 r. kosztem 213 mln zł na terenie rzeszowskiego zakładu utworzono ultranowoczesne Centrum Badawczo Rozwojowe. Spółka jest największym pracodawcą w Rzeszowie – na dzień dzisiejszy zatrudnia ponad 4 tysiące pracowników. Jest laureatem wielu prestiżowych nagród gospodarczych.

MTU Aero Engines to globalny producent i dostawca komponentów wykorzystywanych w branży lotniczej. W zakładzie MTU AeroEngines Polska zlokalizowanym w podrzeszowskiej Tajęcinie, produkowane są m.in. łopatki kierownicze i wirujące do turbin niskiego ciśnienia. Ponadto spółka koncentruje swoje działania w zakresie montażu modułów dla programów cywilnych zespołów napędowych stosowanych w przemyśle lotniczym. Poza działalnością produkcyjną, MTU Aero Engines Polska Sp. z o.o. prowadzi zaawansowaną technologicznie działalność R&D w nowoczesnym Centrum Badawczo-Rozwojowym. Ponadto przedsiębiorstwo specjalizuje się w naprawach podzespołów silników lotniczych. Obecnie w podrzeszowskim kompleksie MTU zatrudnienie znajduje ponad 1 000 wykwalifikowanych specjalistów.

Pratt&Whitney AeroPower Rzeszów (dawniej Hamilton Sundstrand) prowadzi w Rzeszowie działalność produkcyjną oraz badawczo-rozwojową począwszy od roku 2009. Przedsiębiorstwo wchodzi w skład amerykańskiej korporacji United Technologies Company. Jest liderem w dziedzinie projektowania, produkcji oraz napraw pomocniczych jednostek zasilających typu APU (Auxiliary Power Unit - niezależne generatory rozruchowe do silników lotniczych). W rzeszowskim zakładzie firma zatrudnia ponad 350 pracowników. Do grona kluczowych klientów Pratt&Whitney AeroPower Rzeszów należą m.in. Airbus, Boeing, Embraer, Mitsubishi oraz Comac.

MB Aerospace Rzeszów jest częścią Grupy MB Aerospace Holding działającej na terenie Stanów Zjednoczonych oraz Europy. Firma zajmuje się produkcją podzespołów do silników lotniczych dla klientów międzynarodowych, m.in: pierścieni, łożysk, dźwigni, części do sprężarek. To dynamicznie rozwijające się przedsiębiorstwo dysponuje w regionie dwoma nowoczesnymi zakładami produkcyjnymi: w Rzeszowie oraz w podrzeszowskiej Tajęcinie.

Collins Aerospace (dawniej Goodrich Aerospace Poland) to producent podzespołów podwozi do samolotów cywilnych i wojskowych, jak również zaawansowanych technologicznie elementów sterowania z przeznaczeniem dla międzynarodowych koncernów lotniczych. Firma posiada dwie fabryki na Podkarpaciu, w których produkuje komponenty dla globalnych koncernów lotniczych, takich jak Boeing, Bombardier, Gulfstream czy Lockhead Martin. Przedsiębiorstwo wchodzi w skład korporacji United Technologies (UTC).

Heli-One to kanadyjska firma należąca do międzynarodowej korporacji CHC Helicopter, będąca największym na świecie dostawcą usług naprawy, obsługi i konserwacji helikopterów. Rzeszowski oddział Heli-One Poland Sp. z o.o., zlokalizowany w bezpośrednim sąsiedztwie Międzynarodowego Portu Lotniczego „Rzeszów-Jasionka”, zajmuje się obsługą liniową oraz bazową śmigłowców należących zarówno do floty CHC, jak i klientów zewnętrznych z całego świata. W ramach świadczonych usług dokonuje kompleksowych przeglądów, remontów oraz modyfikacji helikopterów.

McBraida Polska jest oddziałem brytyjskiej spółki McBraida Plc. Przedsiębiorstwo zajmuje się produkcją wyspecjalizowanych elementów do silników lotniczych oraz precyzyjnych komponentów dla przemysłu lotniczego. Klientami spółki są wiodący producenci silników lotniczych i systemów pokładowych samolotów cywilnych i wojskowych. Do grona wiodących klientów McBraida Polska należą tacy globalni potentaci branży lotniczej, jak Pratt&Whitney, Safran, MTU, Rolls-Royce czy AgustaWestland.

LINETECH to firma zajmująca się dostarczaniem kompleksowych usług napraw strukturalnych oraz serwisów technicznych samolotów. W podrzeszowskiej Jasionce firma dysponuje najnowocześniejszymi w Europie Środkowej hangarami obsługi bazowej, w których jest w stanie wykonywać skomplikowane przeglądy największych szerokokadłubowych statków powietrznych, takich jak Boeing 787 Dreamliner czy Airbus A350. 

BodyCote to globalny dostawca kompleksowych usług z zakresu obróbki cieplnej dla branży lotniczej, obronnej, energetycznej, automotive i ogólnoprzemysłowej. Dysponuje 180 zakładami na całym świecie, zatrudniając ponad 5 tysięcy wyspecjalizowanych pracowników. W szerokim portfolio przedsiębiorstwa znajdują się takie usługi, jak obróbka termiczna, prasowanie izostatyczne na gorąco, łączenie metali czy  technologia powierzchniowa. Zakład BodyCote zlokalizowany jest w podrzeszowskim Zaczerniu – w bezpośrednim sąsiedztwie granic miasta.

Lisi Aerospace Creuzet Polska działa na terenie Parku Naukowo-Technologicznego Rzeszów-Dworzysko począwszy od roku 2018. LISI Group, w którego skład wchodzi rzeszowski zakład działa w 13 krajach. W skład grupy wchodzą 44 zakłady produkcyjne, w których zatrudnienie znajduje blisko 12 tys. pracowników. Lisi Aerospace Creuzet Polska koncentruje swą działalność operacyjną na procesach obróbki i wykańczania łopatek stosowanych w silnikach lotniczych takich producentów, jak Airbus czy Boeing.

TW Metals jest częścią amerykańskiej grupy O’Neal Industries z siedzibą główną w Stanach Zjednoczonych. Przedsiębiorstwo jest obecne na rynku od przeszło 100 lat. W Rzeszowie prowadzi działalność produkcyjną na terenie Parku Naukowo-Technologicznego Rzeszów-Dworzysko od października 2019 roku. TW Metals specjalizuje się w produkcji elementów ze stali nierdzewnej, stopowej, stopów aluminium, niklu i tytanu, które jako półprodukty przekazywane są klientom do dalszej obróbki. Ponadto zapewnia specjalistyczne rozwiązania logistyczne, związane z dystrybucją metali. TW Metals dostarcza swoje produkty w głównej mierze firmom z sektora lotniczego.

Lotnictwo

Dolina Lotnicza

Kształcenie

Wiodące firmy

IT

Branża informatyczna to obok lotnictwa najdynamiczniej rozwijająca się gałąź rzeszowskiej gospodarki, stanowiąca inteligentną specjalizacją miasta i regionu. Zgodnie z raportem Komisji Europejskiej „Mapping the European ICT Poles of Excellence: The Atlas of ICT Activity in Europe” subregion rzeszowski jest jednym z najszybciej rozwijających się regionów w Europie pod względem zatrudnienia w branży IT. O dynamice rozwoju sektora IT w Rzeszowie świadczą również doroczne raporty Top 200 Computerworld, uwzględniające największych pracodawców w branży informatycznej.

Logistyka

W Rzeszowie krzyżują się ważne trakty drogowe: wchodząca w skład III Paneuropejskiego Korytarza Transportowego autostrada A-4, zapewniająca komfortowe drogowe połączenie komunikacyjne Europy Zachodniej z Ukrainą oraz drogi krajowe nr 9 i 19 umożliwiające najkrótsze połączenie krajów skandynawskich i nadbałtyckich z państwami Europy Środkowo-Wchodniej. Przez miasto przebiega magistrala kolejowa E-30 o międzynarodowym znaczeniu gospodarczym, łącząca Niemcy, Polskę i Ukrainę. Bardzo dużym atutem Rzeszowa jest zlokalizowany 6 km od granic miasta Międzynarodowy Port Lotniczy „Rzeszów-Jasionka” oferujący bezpośrednie połączenia pasażerskie z ważnymi europejskimi metropoliami. Port świadczy usługi czarterowe oraz usługi przewozowe typu CARGO, ponadto dysponuje punktem odpraw fitosanitarnych.

1

1

Nowoczesne Usługi dla Biznesu

Poza doskonale rozwiniętą branżą lotniczą i informatyczną, od kilku lat oferta miasta dla firm z sektora nowoczesnych usług dla biznesu cieszy się coraz większym uznaniem inwestorów. To właśnie w Rzeszowie
znane i cenione globalne podmioty zdecydowały się na lokalizacje swoich Centrów Usług Wspólnych, jak również regionalnych oddziałów, np. Asseco Poland, Centrum Usług Biznesowych DELOITTE dla Europy Środkowej, Centrum Usług Finansowych Pratt&Whitney Rzeszów, firmy Carlson Wagonlit Travel, Mobica Ltd. czy choćby ATOS. W mieście rozwija się infrastruktura biurowa, powstają nowoczesne obiekty klasy A. Deweloperzy planują do realizacji na najbliższe lata ponad 50 000 m² nowoczesnej powierzchni biurowej. Dzięki bliskiej współpracy władz miasta, biznesu oraz środowiska akademickiego, Rzeszów dysponuje sporym potencjałem młodej i dobrze wykwalifikowanej kadry pracowniczej.

Zapraszamy do lektury raportu Focus on Rzeszów, w którym zawarte zostały najistotniejsze informacje z perspektywy sektora nowoczesnych usług dla biznesu:

Źródło: http://www.proprogressio.pl/pl/baza-wiedzy/focus-on.html

Rzeszów - Science and Business

Kluczowym czynnikiem świadczącym o stopniu innowacyjności danego regionu jest obecność przedsiębiorstw prowadzących zaawansowaną technologicznie działalność badawczo-rozwojową. Potencjał stolicy Podkarpacia pod tym względem prezentuje się niezwykle okazale. Aktywność B+R skupiona w nowoczesnych obiektach takich firm, jak Pratt&Whitney Rzeszów, G2A, ML-System, MTU Aero Engines Polska, Pratt&Whitney AeroPower Rzeszów, Borg Warner Poland, Asseco Poland, Fibrain, D.A. Glass, OPTeam, czy Nestle (NQAC) istotnie wpływa na podnoszenie rangi Rzeszowa i województwa podkarpackiego na gospodarczej mapie Polski oraz Europy.

Pratt&Whitney R&D

Jedyne w Polsce biuro konstrukcyjne zatwierdzone przez Europejską Agencję Bezpieczeństwa Lotniczego EASA

FIBRAIN

Jedyna firma w Polsce posiadająca komercyjne możliwości produkcyjne włókna światłowodowego.

ML-System

W swoim oddziale R&D pracuje nad zwiększeniem wydajności konwersji słonecznej na elektryczną.

Nestlé Quality Assurance Center

Światowy top specjalizujący się w produkcji posiłków dla niemowląt i dzieci.

Tworzywa Sztuczne

Branża tworzyw sztucznych to jedna w wiodących gałęzi polskiej gospodarki. Przy zatrudnieniu ponad 160 tys. pracowników oraz rocznych obrotach przekraczających 80 mld złotych plasuje się w czołówce kluczowych dla rozwoju polskiej gospodarki działach przemysłu. Tworzywa sztuczne w naszym kraju znajdują zastosowanie przede wszystkim w przemyśle opakowaniowym (32,5%), budowlanym (25,9%), automotive (10.3%), jak również przy produkcji urządzeń elektronicznych i elektrycznych (6,4%). W Rzeszowie oraz w bezpośrednim sąsiedztwie miasta działa kilkadziesiąt firm z branży tworzyw sztucznych, które od wielu lat konsekwentnie budują swoją markę w kraju i za granicą.